එක මත්පැන් වීදුරුවක් ඇතුළේ සැඟවුණු “මරණීය සටන” ඔබ නොදුටු ඇත්ත!
සති අන්තයේ රෑට යාළුවෝ එක්ක සෙට් වෙලා, ලයිට් එළිය මැද සිංදුවක් අහගෙන ගන්න මත්පැන් උගුරක තියෙන්නේ පුදුම “සැහැල්ලුවක්” කියලා ඔබට හිතෙන්න පුළුවන්.
ප්රශ්න අමතක වෙනවා, වීරකමක් දැනෙනවා, ලැජ්ජාව නැති වෙනවා. හැබැයි ඔබ උඩින් හිනා වුණාට, ඒ පළමු උගුර බඩට වැටුණු තත්පරයේ ඉඳන් ඔබේ සිරුර ඇතුළේ “හදිසි නීතිය” ක්රියාත්මක වෙනවා කියලා ඔබ දැන සිටියාද?
අද අපි බලමු බාර් එකේ ලයිට් එළියට නොපෙනෙන, ඔබේ ඇඟ ඇතුළේ සිදුවන ඒ ත්රාසජනක රසායනික ක්රියාවලිය මොන වගේද කියලා.
1. ආමාශය සහ රුධිරයේ ආක්රමණය
අපි කන බත් පතක් දිරවන්න පැය ගණන් ගියත්, මත්පැන් කියන්නේ කෑමක් නෙවෙයි. ඒක විශේෂ රසායනිකයක්. ඒ නිසා ආමාශයට මෙය රඳවා තබා ගන්න බෑ.
ඔබ බොන ප්රමාණයෙන් 20% ක් විතර කෙළින්ම ආමාශයේ බිත්ති හරහා ලේ වලට උරා ගන්නවා. ඉතිරි 80% කුඩා බඩවැල් හරහා ඉතා වේගයෙන් රුධිරයට එකතු වෙලා මුළු සිරුර පුරාම රවුම් ගහන්න පටන් ගන්නවා.
2. නිහඬ ආරක්ෂකයා: අක්මාව (The Commander)
ඔබේ සිරුර මත්පැන් හඳුනාගන්නේ “විනෝදජනක පානයක්” විදිහට නෙවෙයි, සිරුර විනාශ කරන විෂක් (Toxin) විදිහටයි.
මේ ආක්රමණය නවත්වන්න ඉන්න ප්රධාන හමුදාපති තමයි අක්මාව. රුධිරයේ තියෙන මේ විෂ පෙරන්න අක්මාව තමන්ගේ විශේෂ ආයුධ දෙකක් (එන්සයිම) එළියට ගන්නවා.
* පළමු සටන (ADH)
Alcohol Dehydrogenase (ADH) කියන එන්සයිමය මත්පැන් අණු කඩලා දානවා. හැබැයි මෙතනදී හැදෙන්නේ ඊටත් වඩා භයානක විෂක්. ඒකේ නම ඇසිටැල්ඩිහයිඩ් (Acetaldehyde).
මෙය පිළිකාකාරකයක් වගේම මත්පැන් වලට වඩා 10 ගුණයක් විෂයි. ඔබට පසුදා දැනෙන වමනය, හිසරදය සහ ඇඟට පණ නැති ගතිය ඇති කරන්නේ මේ “යක්ෂයා” තමයි.
* දෙවන සටන (ALDH)
මේ භයානක විෂ ඉවත් කරන්න අක්මාව Aldehyde Dehydrogenase (ALDH) පාවිච්චි කරලා ඒක ඇසිටේට් (Acetate) බවට පත් කරනවා. ඇසිටේට් කියන්නේ සිරුරට අහිතකර නැති ශක්තිය දෙන දෙයක්.
3. “ට්රැෆික් ජෑම්” එක සහ බියර් බඩ
ප්රශ්නය වෙන්නේ ඔබ එක දිගට බොන කොටයි. අක්මාවකට පැයකට දිරවන්න පුළුවන් මත්පැන් ප්රමාණය සීමිතයි (මිලිලීටර් 10-15 පමණ). ඔබ ඊට වඩා වේගයෙන් බොනකොට අක්මාව ඇතුළේ විෂ ද්රව්ය ගොඩගැහිලා “ට්රැෆික් ජෑම්” එකක් හැදෙනවා.
එතකොට අක්මාව තීරණයක් ගන්නවා “කෑම දිරවන එක නතර කරලා, ඉස්සෙල්ලාම මේ විෂ අයින් කරමු” කියලා. ප්රතිඵලය? ඔබ කන බයිට් වල තියෙන මේදය දිරවන්නේ නැතුව අක්මාව වටේ තැන්පත් වෙනවා.
“බියර් බඩ” හැදෙන්නේ ඔබ මහත් වෙන නිසා නෙවෙයි, ඔබේ අක්මාව තෙල් වලින් හිරවෙන නිසයි.
4. මොළය “ෂට්ඩවුන්” වීම
අක්මාවට පෙරන්න බැරි වුණු මත්පැන් කෙළින්ම යන්නේ මොළයටයි.
* මුලින්ම ඩොපමීන් වැඩි කරලා ඔබට ව්යාජ සතුටක් දෙනවා.
* ඊළඟට තීරණ ගන්නා කොටස (Prefrontal Cortex) අඩපණ කරනවා. බිව්වාම ඕනෑම මෝඩ වැඩක් කරන්න බය හිතෙන්නේ නැත්තේ ඒකයි.
* අන්තිමට මතකය පාලනය කරන හිපොකැම්පස් එකට බලපෑම් කරනවා. ඊයේ රෑ වුණු දේවල් අද මතක නැත්තේ ඒකයි.
අක්මාව කියන්නේ පුදුම අවයවයක්. කැපුනත් ආයෙත් වැවෙන්න පුළුවන් (Regenerate) එකම අවයවය ඒකයි. හැබැයි ඒකට වෙලාව ඕනේ.
ඔබ හැමදාම හෝ හැම සති අන්තයකම අක්මාවට මේ විදිහට වද දුන්නොත්, කවදා හරි දවසක ඒක “මට තවත් බෑ” කියලා නතර වේවි. ඒක තමයි සිරෝසිස් කියන්නේ.
විනෝද වෙන එක වරදක් නැහැ, හැබැයි ඔබේ සිරුරේ “නිහඬ ආරක්ෂකයාට” හුස්ම ගන්න ඉඩක් දෙන්න. මත්පැන් ගන්නා අතරතුර වතුර වීදුරුවක් වැඩියෙන් බොන්න අමතක කරන්න එපා.
ඔබ හිතන්නේ මොකක්ද? මත්පැන් නැතුව ඇත්තටම පාටියක් ගන්න බැරිද? ඔබේ අදහස පහළින් කමෙන්ට් කරන්න!
